Trang chủ › Tròng kính › Chất liệu tròng kính

TRÒNG KÍNH

Chất liệu tròng kính: nhựa tiêu chuẩn, chống bể và thuỷ tinh khác nhau thế nào

Viết bởi Alvin · Manh Long Optical, 147A Lê Duẩn, Cửa Nam, Hà Nội · Cập nhật 17/09/2026

Khi tư vấn, câu hỏi đầu tiên thường là "chiết suất bao nhiêu". Nhưng chiết suất chỉ là một con số quang học — nó không nói tròng đó làm từ gì, có dễ vỡ không, hay nhìn có bị viền màu ở rìa hay không. Ba thứ đó do chất liệu quyết định. Bài này đặt các chất liệu tròng kính cạnh nhau, cộng thêm hai khái niệm ít người hỏi: chỉ số Abbe và tròng lăng kính.

Chiết suất và chất liệu là hai thứ khác nhau

Chiết suất là con số cho biết một vật liệu bẻ ánh sáng mạnh đến đâu; số càng cao, tròng càng mỏng ở cùng một độ. Nhưng "1.56" hay "1.67" không phải tên một loại nhựa cụ thể — mỗi mức chiết suất trên bảng giá thường là một công thức nhựa polymer riêng, đủ chuẩn để đạt đúng độ khúc xạ đó.

Nói cách khác: hai cặp tròng cùng chiết suất 1.67 nhưng khác hãng vẫn có thể là hai công thức nhựa khác nhau, độ bền và độ trong khác nhau. Bài chiết suất tròng kính có bảng giá đầy đủ 7 mức nếu bạn cần so theo độ cận; bài này nói về phần "làm từ gì".

Nhựa tiêu chuẩn: điểm khởi đầu của tròng kính nhựa

Nhựa tiêu chuẩn (thường gọi theo tên hoá học CR-39) ra đời từ thập niên 1940, thay thế tròng thuỷ tinh trong ngành kính mắt dân dụng. Chiết suất của nó ở khoảng 1.50 — thấp so với các mức cao trên bảng giá hiện nay — nhưng chỉ số Abbe (độ trong, xem mục 6) thuộc nhóm cao nhất trong các loại nhựa.

Phần lớn tròng "1.56" trở lên trên bảng giá của Manh Long Optical là các công thức nhựa polymer cải tiến từ nền tảng này, được điều chỉnh để đạt chiết suất cao hơn — không phải CR-39 nguyên bản. Càng lên chiết suất cao, công thức nhựa càng đặc biệt, và thường càng đắt.

Nhựa chống bể (polycarbonate): ai thực sự cần

Polycarbonate là loại nhựa chịu va đập cao hơn nhựa thường nhiều lần — cùng loại vật liệu dùng làm kính bảo hộ lao động và kính chắn gió máy bay nhỏ. Nó cũng nhẹ hơn, nên phù hợp với người đeo kính cả ngày.

Manh Long Optical hiện có polycarbonate ở chiết suất 1.59, dòng Essilor, giá 2.980.000đ một cặp (giá tháng 9/2026, chưa gồm gọng). Đây là lựa chọn ưu tiên cho trẻ em hiếu động, người chơi thể thao, hoặc ai làm công việc dễ va chạm mạnh vào mặt kính.

Đánh đổi: chỉ số Abbe của polycarbonate thấp hơn nhựa tiêu chuẩn, nên ở rìa tròng — nhất là gọng to hoặc độ cao — đôi khi thấy viền màu nhẹ hơn tròng CR-39. Với phần lớn người dùng, mức chênh này khó nhận ra bằng mắt thường; đổi lại là một tròng khó vỡ hơn hẳn.

Trivex: có nhưng chưa phổ biến tại Việt Nam

Trivex là vật liệu ra đời đầu những năm 2000, chịu va đập gần bằng polycarbonate nhưng có chỉ số Abbe cao hơn — nghĩa là ít viền màu hơn ở rìa tròng — và nhẹ hơn một chút.

Bảng giá hiện tại của Manh Long Optical chưa niêm yết Trivex như một dòng riêng. Nếu bạn cần loại này, cách chắc chắn nhất là hỏi trực tiếp tại quầy để kỹ thuật viên kiểm tra hàng các hãng đang có, thay vì tự đoán.

Thuỷ tinh: vì sao gần như không còn ai dùng

Tròng thuỷ tinh có chiết suất tự nhiên cao và chỉ số Abbe cao, cho hình ảnh rất trong. Nhưng nó nặng gần gấp đôi tròng nhựa cùng kích thước, và khi vỡ do va đập mạnh thường vỡ thành mảnh sắc — rủi ro thật cho mắt.

Vì lý do an toàn đó, gần như mọi tiệm kính hiện nay, kể cả Manh Long Optical, không còn bán tròng thuỷ tinh cho kính gọng đeo hằng ngày.

Chỉ số Abbe: con số ít người hỏi nhưng ảnh hưởng đến độ nét

Chỉ số Abbe đo mức độ một vật liệu bẻ các màu ánh sáng khác nhau lệch nhau bao nhiêu. Chỉ số càng thấp, ánh sáng trắng càng dễ bị tách màu khi đi qua rìa tròng, tạo viền màu mờ (thường ngả tím hoặc xanh) quanh vật thể — rõ nhất ở gọng to, độ cận cao, hoặc nhìn vật có độ tương phản mạnh như chữ đen trên nền trắng.

Có một đánh đổi thường gặp: tròng chiết suất càng cao (càng mỏng) thường có chỉ số Abbe càng thấp. Đây không phải quy luật tuyệt đối — mỗi hãng có công thức riêng, và lớp phủ chống phản quang cũng giúp giảm bớt viền màu nhìn thấy — nhưng là lý do "chọn chiết suất cao nhất có thể" không phải lúc nào cũng là lựa chọn nhìn rõ nhất, nhất là với người độ thấp không thực sự cần tròng siêu mỏng.

Tròng lăng kính (prism): dùng khi nào

Tròng lăng kính là tròng được mài thêm một lượng lăng kính để bẻ hướng ánh sáng trước khi vào mắt. Bác sĩ nhãn khoa kê loại này khi hai mắt không nhìn thẳng trục với nhau — ví dụ lé nhẹ hoặc song thị — để cả hai mắt cùng nhận đúng một điểm ảnh, giảm nhìn đôi hoặc mỏi mắt khi hai mắt phải tự điều chỉnh.

Lượng lăng kính ghi trên đơn kính bằng đơn vị diop lăng kính, kèm hướng đáy lăng kính (base up/down/in/out). Đây là chỉ định y tế, không phải lựa chọn thẩm mỹ hay nâng cấp thông thường. Nếu đơn kính của bạn có giá trị prism, mang đơn đến Manh Long Optical — kỹ thuật viên sẽ tư vấn tròng và gọng phù hợp để lắp đúng.

Cầu (SPH) và trụ (CYL): tròng cũng phải sửa đúng dạng lệch

Ngoài chất liệu, tròng còn được mài theo hai dạng chỉnh khác nhau: mặt cầu bẻ ánh sáng đều mọi hướng, dùng cho cận thị và viễn thị (ghi ở cột SPH trên đơn kính); mặt trụ chỉ bẻ ánh sáng theo một trục, dùng riêng cho loạn thị (ghi ở cột CYL và AXIS). Hai chỉ số này không liên quan đến chất liệu hay chiết suất — chúng nói tròng phải cong đúng dạng nào để ảnh hội tụ đúng trên võng mạc. Cách đọc từng cột nằm trong bài cách đọc đơn kính.

Vậy nên chọn chất liệu nào

Bảng dưới gom lại theo nhu cầu, để bạn có hướng trước khi ra quầy — cửa hàng vẫn sẽ tư vấn lại theo đúng đơn đo của bạn.

Câu hỏi thường gặp